De Haard van Jacobus

Bijlage bij deel 3: de haard van de visser Jan Kuijlaars en Maria Jansen

Breda 1800

Deze bijlage van deel 3 van "De Haard van Jacobus" is het resultaat van nieuw onderzoek over de periode rond 1800.

De nieuwe gegevens van deze bijlage zijn verwerkt in de afstammingslijst en het namenregister van deel 3.

We schreven al dat het schippersleven grote invloed gehad kan hebben op het gezin van de visser Jan Kuijlaars. Een schip is een groot kapitaal. Waar is de oudste zoon Jan gebleven na de dood van zijn vader? Is hij met de boot naar andere havens uitgeweken? Welke kinderen hebben in het schippersmilieu hun toekomst gevonden?

In Amersfoort trouwt in 1832 Maria Kuijlaars met Francois Joseph Bodij, geboren te Oefer bij Luik in Belgie. Maria is in 1810 te Breda geboren als dochter van Jan Kuijlaars en Maria Jansen. De bruidegom is aan het Nederlandse leger verbonden, als dienstplichtige of mogelijk als beroepsmilitair. We hebben nog geen akten als bron kunnen opzoeken, maar wel zijn gegevens uit de registers van de burgerlijke stand vrijgegeven. Er zijn een paar kinderen te Tilburg geboren in de buurt van een kazerne en de latere kinderen zijn weer in Amersfoort geboren.Ook zijn twee huwelijken van de volgende generatie bekend gemaakt met een Van de Pavert in Tilburg en een ander in Arnhem. 

I.                   Maria Kuijlaars [438]. Geboren 7 februari 1810 te Breda.

Tr. 7 mei 1832 te Amersfoort Francois Joseph Bodij [2094], geboren 1799 te Oefer-Luik B, gedoopt 1799 te Oefer-Luik B, militair.

Uit dit huwelijk:

a.      Maria [2152], volgt II.1

b.      Maria Catharina [2153], volgt II.2

c.      Francois Joseph [2095], volgt II.3

d.      Hendrikus Johannes [2158], volgt II.4

e.      Hendrika [2155], volgt II.5

f.       Johannes Paulus [2156], volgt II.6

g.      Johannes Laurentius [2157], volgt II.7

Kinderen:

II.1. Maria Bodij [2152]. Geboren 30 juni 1831 te Amersfoort

II.2. Maria Catharina Bodij [2153]. Geboren 30 juni 1838 te Tilburg, overleden 11 december 1895 te Hoogland. Tr. 1855 te Oisterwijk Nicolaas Wilhelmus Pavert van de [2154], geboren 1835 te Tilburg

II.3. Francois Joseph Bodij [2095]. Geboren 10 mei 1840 te Amersfoort. Tr. 19 april 1871 te Arnhem Cornelia Weers [2096], geboren 1839 te Arnhem

II.4. Hendrikus Johannes Bodij [2158]. Geboren 29 augustus 1842 te Tilburg

II.5. Hendrika Bodij [2155]. Geboren 21 januari 1847 te Amersfoort

II.6. Johannes Paulus Bodij [2156]. Geboren 26 juni 1851 te Amersfoort

II.7. Johannes Laurentius Bodij [2157]. Geboren 10 augustus 1853 te Amersfoort

We wisten al van het vissersechtpaar dat Jan en Maria in 1802 te Breda getrouwd waren, maar van de twee oudste kinderen was in Breda geen geboorteaangifte of doop gevonden. Wel waren de volgende 7 kinderen allemaal in Breda gedoopt of in de burgerlijke stand ingeschreven tussen 1805 en 1818. Het blijkt nu dat er nog een tiende kind Antonius Kuijlaars geboren is buiten Breda in 1821, dus kennelijk is de vrouw meegevaren aan boord. Wie zal in Breda voor de kinderen gezorgd hebben? Ik heb wel in Breda een vrouw gevonden die een zus van Maria Jansen geweest kan zijn, maar een familierelatie is nog niet bewezen.   

De naam Antonius Kuijlaars duikt in Breda voor het eerst op  als hij in 1860 en 1864 als vader geboorteaangifte doet van twee dochters, Alberdina en Maria. De moeder heet Johanna van Katwijk. In Breda is geen geboorteakte van Antonius bekend dus we weten niets over zijn afkomst. Wel kunnen we de geboorte van Johanna vinden. Haar geboorteakte  staat op naam van Johanna Roovers, als onwettig kind van Jacoba Roovers. De geboorteaangifte wordt gedaan door Cornelis van Katwijk, een schilder uit Schiedam, die bekent vader van het kind te zijn. Korte tijd later in 1825 trouwen Cornelis en Jacoba in Breda, waardoor het kind als Johanna van Katwijk gewettigd is. Van Antonius weten we uit deze geboorteaangiften alleen dat hij dagloner is en ongeveer in 1822 geboren moet zijn. In Breda is geen trouwakte gevonden van een eventueel huwelijk van deze Jacobus met Johanna van Katwijk. Over dit gezin van Antonius is geen levensloop bekend.

Wel vinden we beide dochters later terug in het geboortenregister. In 1888 wordt in Breda de geboorteaangifte gedaan van een onecht kind Johannes Marinus Kuijlaars als kind van een ongehuwde Maria Kuijlaars. Zeven weken later wordt het overlijden van de baby aangegeven door de conciërge van het stedelijk ziekenhuis: een politieagent had het lijkje bij de conciërge afgegeven, als doodsoorzaak werd atrophia generalis (volledige uitdroging) genoemd in de akte van overlijden. De 24 jaar oude Maria Kuijlaars van Antonius bleek de enige vrouw te zijn die in aanmerking kwam voor deze zwangerschap.

In 1989 volgt in Teteringen een zelfde soort leed. Een tuinder treft in een schuur achter op het land een jonge vrouw aan met een baby. De moeder heet Alberdina Kuijlaars en woont in Den Haag. De tuinder doet aangifte van de geboorte van het kind in Teteringen en noemt het kind Joseph Kuijlaars. De vinders doen  twee maanden later aangifte van het overlijden van de baby. De dochter van Antonius is de enige vrouw in Breda die met deze gebeurtenis in verband gebracht kan worden. Van deze twee dochters van Antonius hebben we tot 1910 geen akten kunnen vinden van een later huwelijk of van overlijden.

Een half jaar geleden zijn we in Breda nog eens teruggegaan naar spellingvarianten van geslachtsnamen in ons familieonderzoek. We hadden een aantekening van een Antonius Keulaars die in 1875 gehuwd was met Maria Anna Adolpha Roelofsma, die vorige adressen in Schiedam en Arnhem noemt. Antonius Keulaars werd niet genoemd in de registers van geboorten in Breda. Uit de huwelijksakte van 1875 blijkt dat Antonius een Limburgs geboortebewijs heeft waarin als ouders Johannes Kuijlaars en Maria Jansen uit Breda genoemd worden. De geboortedatum van 1821  blijkt aan te sluiten bij de leeftijd van Antonius, als vader van beide genoemde dochters. Hij moet dus het laatste kind van de visser geweest zijn.

De ouders zijn weer samen aan boord geweest van hun schip, waarschijnlijk in Zuid-Limburg waar de naam Kuijlaars in het dialect als Keulaars verstaan kan zijn. Het geboortejaar van Antonius valt ongeveer samen met de eerder aangetroffen onbekende Antonius als vader in Breda.

In de trouwakte valt het op dat de ambtenaar van de burgerlijke stand de naam Kuijlaars aanvaardt als de naam van de vader, maar voor de zoon de spelling Keulaars overneemt voor de tenaamstelling van de trouwakte. In de trouwakte wordt kort vermeld dat Antonius eerder gehuwd was met Johanna Hartoghs. Er wordt geen melding gemaakt van Johanna van Katwijk maar haar beide kinderen leven nog volgens boven genoemde akten uit de geboorteregisters. We zijn nog niet in staat geweest om de huwelijksbijlagen volledig door te lezen en er zijn in Den Bosch nog een paar niet gelezen rechtszaken op naam van een A. Kuijlaars te Breda waarvan nog niet eens onderzocht is over welke Kuijlaars het gaat. Het onderzoek is dus nog niet afgesloten, al is het wel bewezen dat de visser Johannes Kuijlaars uit Kornven in Belgie ook nog een zoon Antonius gehad heeft.

I. Antonius (Antonie Keulaars) Kuijlaars [495]. Geboren 21 mei 1821 te Breda, dagloner.

Tr.(1)  1860 Johanna Katwijk van [496], geboren 6 januari 1825 te Breda, dochter van Cornelis Katwijk van [554] en Maria Roovers [553].

Uit dit huwelijk:

a.      Alberdina [505], volgt II.1

b.      Maria [494], volgt II.2

Tr.(2)  15 december 1875 te Breda Maria Anna Adolpha Roelofsma [2140], geboren 1820

Kinderen:

II.1. Alberdina Kuijlaars [505]. Geboren 7 december 1860 te Breda

II.2. Maria Kuijlaars [494]. Geboren 25 januari 1864 te Breda

Kleinkinderen:

III.1. Joseph  Kuijlaars [513]. Geboren 2 juli 1889 te Teteringen, overleden 23 augustus 1889 te Teteringen