De Haard van Jacobus

Familiegeschiedenis van Kuijlaars en daarmee verwante families

Over ons onderzoek

"De Haard van Jacobus" is een onderzoek naar onze voorouders, gebracht als een verhaal. Als kind is het eigen gezin en de eigen buurt je voornaamste leefwereld. De dagelijkse leefwereld en plannen voor morgen zijn belangrijker dan het verleden. Toch kent iedere mens van kinds af aan momenten met vragen over het eigen gezin: “waarom is dit gebeurd, waarom doen andere mensen het anders, wat is er vroeger gebeurd?” Deze vragen gaan altijd wel samen met positieve of negatieve ervaringen in ieders leven. Het verleden is voorbij, de mensen zijn allemaal veranderd of leven zelfs niet meer. Wij ouderen weten meestal erg weinig zelfs van onze eigen ouders. Toch is een onderzoek naar het verleden van de eigen familie soms een ontdekking hoe onze voorouders door het leven gingen en hoe men toen keuzes in het leven moest maken.

Dit web-tijdschrift is allereerst gericht op de meest eenvoudige vragen: wat waren de namen van onze voorouders, wat was de datum van geboorte en huwelijk en overlijden. Met deze gegevens weet je duidelijk om wie het gaat. We weten echter nog niet wat voor iemand het was.

Een volgende vraag gaat naar het gezinsleven: wie hebben bij elkaar gewoond in het gezin? Dat gezin is meer dan de namen van ouders en kinderen. Hiervoor gebruiken we een oud woord: de Haard. Wie hebben samen geleefd rond de haard voor warmte, rust, arbeid, inkomen en voedsel? De ouders van een echtpaar hebben grote invloed door opvoeding en kennis en vaak hulp; ooms en tantes en de buurt vormen de leefomgeving; vriendschappen leveren spel en huwelijkspartners die als aangetrouwde kinderen rond de Haard aanschuiven.

Ons internettijdschrift wil op de eerste plaats zorgen voor de verjaardagskalender van de voorouders: geboorte, huwelijk en overlijden. Deze namen en data kunnen samen een stamboom vormen op twee manieren: een kind met alle voorouders of een voorouder met alle nakomelingen: een kwartierstaat (een lijst voor één persoon met beide ouders, alle vier grootouders enz) of een parenteel ( een lijst voor één persoon met alle kinderen, kleinkinderen enz.).

Maar tegelijkertijd willen wij zoeken naar zoveel mogelijk informatie om een beeld te krijgen hoe onze voorouders rond een eigen Haard leefden: waar en waarvan ze geleefd hebben en vooral uit welke bronnen ons onderzoek alles gevonden heeft. Wij kunnen uiteraard niet voor iedereen alles uitzoeken en ook niet alles meteen op internet plaatsen. Als iemand zijn eigen familie herkent, met de naam Kuijlaars maar ook met alle verwanten die genoemd worden, dan kunnen wij aangeven wat onze bronnen waren en welke aantekeningen bij ons gemaakt zijn. Dit kunnen we niet alles op Internet afdrukken.

De HAARD VAN JACOBUS is begonnen als een onderzoek naar de voorouders Kuijlaars in de archieven. Archieven zijn meestal 100 jaar geheim dus onze zoektocht begon pas vanaf 1900 naar vroegere jaren. Alle nu levende mensen vallen buiten ons onderzoek vanwege de privacy. Wel kan het gebeuren dat heel oude mensen zonder jaar of plaats bij voornaam genoemd worden in de gezinsopgave van hun of haar ouders wanneer deze gegevens afkomstig zijn uit andere publieke bronnen zoals tijdschriften, advertenties of andere gedrukte mededelingen. Wij kunnen niet instaan voor de juistheid van dit andere drukwerk. Onze zoektocht zelf gaat vooral naar oude archieven; in de bronnen kan de lezer zelf controleren of het juist is.

Onze zoektocht zijn we voor ons eigen gezin zelf begonnen bij de verhalen van en over onze eigen ouders. Door een korte cursus genealogie konden we in een computer opschrijven wat we al wisten. Vanuit de familie kwam toen de vraag om onze eigen stamnaam Kuijlaars te kiezen voor verder onderzoek, daar we geen naamgenoten kenden die archiefonderzoek hadden gedaan of de gelegenheid daartoe hadden.

De stap van onderzoek van eigen familie naar onze familienaam in Nederland is al snel overwogen. De familienaam komt niet veel voor, maar in Breda vonden we al ruim 100 geboorten tussen 1800 en 1900. Al deze akten moesten onderzocht worden wie de ouders waren en of dit familie kon gaan worden. We hebben in Breda alle namen opgeschreven met als resultaat twee grote families en enkele aantekeningen over verhuizingen van elders.

In die tijd vonden we in het archief een namenlijst van de volkstelling van 1949. In heel Nederland werden 228 Kuijlaarsen geteld waarvan 144 in Noord-Brabant. In Breda hadden we al twee families aangetroffen en door brieven en internet wisten we een derde familie in de Kempen. Samen moet dit goed zijn voor 60 % van de volkstelling uit 1947 We zijn toen al direct begonnen om in onze computer alle namen Kuijlaars op te nemen die we tegen kwamen in de archieven want het ligt voor de hand dat veel van de Brabantse Kuijlaarsen naar de rest van Nederland verhuisd zijn.

Op zoek naar verhuisde verwanten komen we geregeld nieuwe naamgenoten tegen waarvan we in de toekomst de verwantschapslijnen hopen te publiceren. Wij zijn ook al eens in België op zoek gegaan naar verre voorouders. Namen zijn voldoende aanwezig in België maar bewijzen van verwantschap is moeilijk omdat het gaat om verhuizingen van voor 1800. Voorlopig is het Nederlandse grondgebied al groot genoeg voor het onderzoek in de komende tijd.

Ons doel blijft een verhaal voor onze kinderen over hun voorouders. We schrijven het tegelijk ook voor andere familieleden die hun eigen voorouders hierin terug kunnen vinden.

Cees Kuijlaars, 14 november 2002